Dải bờ biển dài hơn 3.260 km; hơn 1 triệu km2 diện tích mặt nước biển; thềm lục địa nông và gió thổi quanh năm - Việt Nam đang ngồi trên một trong những mỏ năng lượng sạch lớn nhất châu Á: Điện gió ngoài khơi.
Ảnh minh họa.
Việt Nam sở hữu "tấm bản đồ gió ngoài khơi" châu Á ước muốn
"Việt Nam sở hữu tiềm năng điện gió ngoài khơi rất lớn - khoảng 600 GW" - Ông Bùi Vĩnh Thắng, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC) thông tin.
Điều đáng nói, hiện Việt Nam mới chỉ đang khai thác 1% (6 GW) so với tiềm năng 600 GW điện gió ngoài khơi khổng lồ mà chúng ta đang sở hữu.
Với lợi thế địa chất hiếm có này, nếu được đầu tư bài bản, Việt Nam có thể vươn lên Top 5 trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương liên quan đến thị trường điện gió ngoài khơi.
Cụ thể, Báo cáo Điện gió ngoài khơi toàn cầu năm 2026 của GWEC nêu rõ, riêng trong giai đoạn 2031-2035, Việt Nam có khả năng trở thành thị trường điện gió ngoài khơi lớn thứ 5 tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương nếu lắp đặt thành công 7 GW công suất điện gió ngoài khơi mới - đạt mục tiêu trong Quy hoạch điện VIII (điều chỉnh).
Công suất này đủ để cung cấp lượng điện sạch cho hàng triệu hộ gia đình.
Những thông tin mới nhất này xoay quanh những cuộc gặp của giới chuyên gia, tập đoàn toàn cầu tại Hội nghị Năng lượng gió khu vực Châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026), chủ đề “Điện gió kiến tạo thịnh vượng tại Châu Á – Thái Bình Dương: Xây dựng nền kinh tế vận hành bằng điện thông qua mở rộng quy mô điện gió và chuỗi cung ứng” - do Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC) và RE+ Events tổ chức tại Hà Nội từ 9-11/6/2026.
Các đại biểu trao đổi thông tin tại APAC Wind Energy Summit 2026. Ảnh: APAC Wind Energy Summit 2026
Vượt thử thách, Việt Nam dần đặt chân vào thị trường trăm tỷ USD
Tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn không đồng nghĩa với con đường bằng phẳng.
Các chuyên gia tại APAC Wind Energy Summit 2026 cho biết, suất đầu tư cho một dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam sẽ dao động từ khoảng 4 triệu - 4,5 triệu USD cho mỗi MW. Với mục tiêu 7GW 2031-2035, con số đầu tư tổng thể lên tới khoảng 28-31,5 tỷ USD - một thách thức huy động vốn không nhỏ.
Trả lời VTV ngày 13/6, ông Alessandro Antonioli, Đại diện Quốc gia tại Việt Nam của Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) cho biết: "Để thu hút hàng tỷ USD vào các dự án điện gió lớn, Việt Nam cần một hợp đồng mua bán điện đạt chuẩn quốc tế, có khả năng vay vốn cao.
Muốn vậy, khung hợp đồng phải đảm bảo cơ chế trượt giá theo ngoại tệ, quy định rõ quyền can thiệp của bên cho vay, đồng thời chia sẻ rủi ro cắt giảm công suất và bảo lãnh nghĩa vụ thanh toán của bên mua điện".
Chân đế trụ điện gió ngoài khơi "Made in Vietnam" do Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) - thuộc Petrovietnam - sản xuất.
Dù gặp nhiều thách thức, bước chân đầu tiên đã được đặt: Việt Nam hiện đã triển khai khảo sát thực địa giai đoạn đầu, với quyền khảo sát biển đã được phê duyệt cho 10 dự án có tổng công suất lên tới hơn 10 GW.
Báo cáo Điện gió ngoài khơi toàn cầu năm 2026 của GWEC nhận định: "Điện gió ngoài khơi không chỉ là một công nghệ năng lượng tái tạo, mà còn là tài sản cấu trúc cho phép nền kinh tế công nghệ điện tồn tại và phát triển mạnh mẽ".
Ảnh: GWEC
Hiện nay, thị trường điện gió ngoài khơi đang phát triển bùng nổ trên quy mô toàn cầu, ước tính tăng từ 109 tỷ USD vào năm 2026 lên 307,5 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 12,2% giai đoạn 2026-2035, Global Market Insights Inc. cho biết.
Trước bức tranh đó, nếu Việt Nam khai thác tốt lợi thế này thì nước ta không những sở hữu nguồn điện sạch, vô tận mà xa hơn là còn có thể làm chủ hoàn toàn công nghệ điện gió.
Hơn bao giờ hết, chúng ta đang đứng trước cơ hội lịch sử để tự tay chế tạo những tuabin khổng lồ, đưa điện gió trở thành ngành công nghiệp tỷ USD do chính người Việt vận hành.
600 GW điện gió ngoài khơi lớn cỡ nào?
Trong trường hợp giả định, nếu khai thác đủ 600 GW điện gió ngoài khơi, Việt Nam sẽ có gì? Nếu điều này thành sự thật, kho báu ngoài khơi này có thể thay đổi hoàn toàn bức tranh năng lượng quốc gia.
Về sản lượng điện: Với hệ số công suất trung bình của điện gió ngoài khơi khoảng 40–45% (cao hơn điện gió trên bờ nhờ gió biển ổn định hơn), 600 GW công suất lắp đặt có thể tạo ra từ 2.100 - 2.400 tỷ kWh mỗi năm.
Để dễ hình dung, theo Quy hoạch Điện VIII (điều chỉnh), điện thương phẩm của toàn Việt Nam đến năm 2030 dự kiến đạt khoảng 500–558 tỷ kWh, và định hướng năm 2050 đạt khoảng 1.238 - 1.375 tỷ kWh.
Điều đó có nghĩa, 600 GW điện gió ngoài khơi nếu được khai thác đầy đủ sẽ tạo ra lượng điện gấp 1,5 đến 2 lần toàn bộ nhu cầu điện của Việt Nam vào năm 2050 - đủ để cung cấp điện cho toàn bộ 100 triệu dân trong nước, xuất khẩu điện sạch sang Singapore, Thái Lan, Malaysia thông qua các đường cáp ngầm biển; và cung cấp năng lượng cho sản xuất hydro xanh và amoniac xanh, hai nguyên liệu đang được cả thế giới đổ tiền phát triển.
Về an ninh năng lượng: Hiện Việt Nam vẫn phụ thuộc vào than nhập khẩu và thủy điện vốn ngày càng chịu áp lực từ biến đổi khí hậu. Nhu cầu điện của Việt Nam tăng trưởng hai con số, nên điện gió đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong cơ cấu năng lượng.
Điện gió ngoài khơi, với đặc tính phát điện ổn định hơn điện mặt trời và ít phụ thuộc thời tiết hơn thủy điện, chính là "cột sống" lý tưởng cho hệ thống điện tương lai.
Về khí hậu: Khai thác 600 GW điện gió ngoài khơi đồng nghĩa loại bỏ hàng trăm triệu tấn CO2 mỗi năm, giúp Việt Nam thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 đã tuyên bố tại COP26.
